Jakże często zdarza się, że z jakichś powodów postacie graczy tworzących drużynę nie „zgrywają się” ze sobą,scenariusz nie posuwa się do przodu i utyka w wewnątrz grupowych niesnaskach i sporach. Bywa też, że tworzymy super postać, doskonałe cechy, dopracowana przeszłość i historia, dogadane szczegóły z MG, pełna motywacji i wewnętrznej spójności, a potem okazuje się, że coś jest nie tak, drużyna kłóci się i nie wiadomo już czy to postacie się kłócą czy gracze.
Powyższy akapit przerobiony wstęp do artykułu który zacytuje poniżej. Sam artykuł mówi o czymś zupełnie innym (o zespołach pracowniczych) ale treść bardzo łatwo dopasować do realiów rpg.
Odpowiedź na te pytania leży, być może w wynikach pracy dr Mereditha Belbina, który poświęcił się badaniu dynamiki zespołu i praw nim rządzących. Dr Belbin ze swoimi współpracownikami, przez dziewięć lat /.../ przeprowadzał szereg „gier menedżerskich”. Ich uczestnicy zostali najpierw poddani szeregowi testów psychometrycznych, a następnie przydzieleni do różnych zespołów. Podczas rozgrywek oceniano ich zachowania oraz profile psychologiczne. W wyniku tych badań, dr Belbin i jego zespół, byli w stanie pogrupować pewne typowe zachowania, a następnie dopasować do poszczególnych typów ludzi. /.../
/.../ Jedne zespoły świetnie radziły sobie z zadaniami, a innym szło to znacznie gorzej. Okazało się, że nie tylko wykształcenie i umiejętności ale również /.../ preferowane role zespołowe mają wpływ na efektywność zespołów roboczych. Nie wystarczy skomponować zespół z ludzi „odpowiednich” /.../, należy zadbać również, aby byli oni „dopasowani” /.../ do zadania, które mają wykonywać.
Sztuką jest, zatem takie dobranie kandydatów do pracy, indywidualnej i zespołowej, aby byli oni jak najbardziej „dopasowani” do swoich stanowisk lub ról w zespole.
/.../ Określono osiem zasadniczych ról, które muszą być wypełnione, aby zespół mógł pracować efektywnie. Każde zaburzenie, niedopasowanie lub niezapełnienie ról prowadzi do tarć i problemów w pracy zespołu, a zatem i do pogorszenia wyników. Nie oznacza to bynajmniej, że każdy zespół powinien mieć co najmniej ośmiu członków, po prostu czasem jedna osoba musi pełnić więcej niż jedną rolę.
Każdy z nas posiada role, które są przez niego preferowane – wypełnia je z zaangażowaniem, przyjemnością i dobrymi efektami. Oprócz tego, jest kilka ról, do których nie zostaliśmy stworzeni, lecz jednak okresowo możemy się ich podjąć. Są też takie, których nie powinniśmy wykonywać – będą nam sprawiały ogromny kłopot i przypuszczalnie efekty nie będą najlepsze.
Każda z ról niesie ze sobą silne i słabe strony – to całkowicie naturalne. Dlatego też zespól powinien być skomponowany z różnych typów ludzi. Wtedy podejście do zadań jest najpełniejsze i szanse powodzenia największe. Pozostaje jednak problem komunikowania się tak różnych osobowości. Jedynym rozwiązaniem jest wyedukować członków zespołu w opisanych powyżej zagadnieniach.
/.../
Można zaprojektować zespół, który nie tylko pracuje efektywnie, lecz dodatkowo również w dobrej atmosferze. /.../W każdej grupie powinny się znaleźć osoby, którym nie brakuje pomysłowości, a przy tym radzą sobie z rozwiązywaniem trudnych sytuacji. Musi być też ktoś, kto łatwo nawiązuje kontakty i jest dobrym negocjatorem. Kolejna osoba powinna pokierować pracą wszystkich i wydawać polecenia. Każdy zespół powinien składać się zarówno z ludzi dynamicznych i otwartych, jak i tych, którym zależy przede wszystkim na szczegółowym przestrzeganiu wyznaczonego planu.
materiał autorstwa shalas zaczerpnięto z http://www.sciaga.pl/tekst/60240-61-role_grupowe_belbina
Z pewnościa jesteście ciekawi co to za role. Oto one"
Sprawny organizator - wdrażający:
Charakterystyka: Konsekwentny, pracowity, obowiązkowy, i efektywny
Plusy: umiejętności organizacyjne, zdrowy rozsądek, zdolności organizacyjne,
Minusy: brak elastyczności, boi się sytuacji nowych i nieznanych, lubi rutynę
Mówi:
Ok! Rozbijamy obóz - Ja się wezmę za rozbicie namiotów i przygotowanie ogniska, Acha przynieś mi proszę drewno na opał, Mitra zajmij się zwierzętami... Stateg
Charakterystyka: Spokojny, opanowany, pewny siebie, szuka szans i możliwości, wytycza wizję, wskazuje drogę rozwoju,
Plusy: Zdolność do dostrzegania potencjału tkwiącego w ludziach.
Pobudza, motywuje, wpływa na innych.
Traktowanie wszystkich, którzy mogą coś wnieść, indywidualnie i bez uprzedzeń,
Wyraźne ukierunkowanie na cele.
Minusy: Mało kreatywny
Człowiek czynu - Action Men:
Charakterystyka: Żyje działaniem, jest otwarty.
Plusy: Wkłada największe zaangażowanie. Potrafi pokonywać bezwład. Lubi pracować, nie lubi nic nie robić, rozpoczyna pracę.
Minusy: Czasami nie zastanawia się co robi tylko po prostu robi dla samego robienia.
Siewca pomysłów- twórca - innowator:
Charakterystyka: indywidualista, poważny i niekonwencjonalny, rzuca pomysłami,
Plusy: Duża wyobraźnia, kreatywność, elastyczność myślenia, odważny, dobrze radzi sobie w nowych sytuacjach
Minusy: nie zwraca uwagi na szczegóły, lekceważy wcześniejsze ustalenia, co może być powodem konfliktów w grupie Buja w obłokach jest skłonny do nie zważania na cele praktyczne i utarte sposoby postępowania
Człowiek kontaktu:
Charakterystyka: Ekstrawertyk, pełen entuzjazmu, ciekawy świata, dociekliwy
Plusy: Umiejętność nawiązywania kontaktów z ludźmi, lubi wyzwania i rzeczy nowe
Minusy: Skłonność utraty zainteresowania, gdy mija pierwsza fascynacja (\"słomiany zapał\").
Oceniający:
Charakterystyka: Trzeźwo myślący, chłodno kalkulujący, rozważny, duży potencjał intelektualny.
Plusy: Ocenia, wartościuje, dobrze zmotywowany, dyskretny
Minusy: Bywa hamulcem zespołu, obniża motywację, zniechęca (to się nie uda, to jest bez sensu).
Dusza zespołu - integrator:
Charakterystyka: Towarzyski, raczej łagodny, skromny i wrażliwy, lojalny
Plusy: Buduje nastrój, klimat w grupie, potrzebuje dobrej atmosfery. Łagodzi konflikty. Nastawiony na współpracę i współdziałanie.
Minusy: Chwiejny, niezdecydowany w sytuacjach stresujących. Ma trudności z podejmowaniem decyzji.
Nadzorca - Perfekcjonista:
Charakterystyka: Cechuje się precyzją w działaniu. Skrupulatny, porządny, przejmujący się i sumienny
Plusy: Dobrze zorganizowany, skoncentrowany na celu\ zadaniu, zdeterminowany, bardzo sumienny, zawsze doprowadza sprawy do końca. Często specjalizuje się w czymś.
Minusy: Skłonność do przejmowania się detalami. Woli wszystko zrobić sam.
Najlepiej jeśli odniesiemy te role do jakiejś konkretnej sytuacji rpgowej. Weźmy sobie moment scenariusza kiedy drużyna ma przedrzeć się przez dżunglę:
- Strateg: Dobra panowie! Przed nami trudne zadanie! Ta dżungla jest duża, gęsta i niebezpieczna. Łatwo jest się tam zgubić więc weźmy się do tej roboty z rozmysłem
- Człowiek czynu bierze maczetę i biegnie w stronę lasu aby od razu wziąć się do roboty.
- strateg: Stój! Zaplanujmy to najpierw
- Siewca: Ja mam już ze 3 pomysły: możemy zbudować latający statek, albo ogromną maszynę która będzie rozgniatać drzewa przed nami albo tez można by sprawdzić jak duża jest ta dżungla i ją obejść, albo moglibyśmy podpalić ją i poczekać albo jeszcze ...
- Oceniający: To niedorzeczne! Zaprojektowanie takiej maszyny a potem zbudowanie zajmie nam lata,
- Dusza zespołu: Oceniający -nie denerwuj się! To tylko pomysły. Strateg na pewno wybierze coś dobrego.
- Strateg: To są całkiem dobre pomysły ale pomyślmy nad czymś realniejszym.
- Siewca: Maczety! Możemy wyrąbać sobie drogę przez las. Możemy pracować na zmianę, albo etapami po 3 osoby, albo moglibyśmy do kopyt koni zaczepić maczety i one by tymi kopytami ciach ciach, albo można by ... itd itd
- Oceniający: Z tym koniem przesadziłeś sle wydaje mi się sensowe aby sie przebijać maczetami. Nie wiem jednak jak to zorganizować. To zajmie wiele czasu - to się może nie udać...
- Strateg: OK! Zrobimy tak: ty to ty tamto itd itd...
- Wdrażający: słyszeliście startega?! bierzemy się do roboty - Człowiek Czynu przenieś narzędzia pod sal, Dusza zespołu uszykuj jedzenie i picie, najsilniejszy niech pomoże strategowi wejść na drzewo, ja biorę pierwszą wachtę przy wycince, drugi jest siewca itd itd
- Strateg siedzi na drzewie i patrzy czy pracę idą w dobrym kierunku. Sprawny organizator mobilizuje ludzi, kontaktuje się ze strategiem i koryguje prace na dole, Innowator może rzucać jakimiś pomysłami, Oceniający pewnie zwróci uwagę że za chwilę z lasy wyskoczy lew i ich wszystkich zje i że w ogóle ten pomysł z wchodzeniem do dżungli to był zły pomysł. Nadzorca pewnie weźmie sobie za punkt honoru aby wysiec najwięcej konkurując z człowiekiem czynu który pewnie będzie rąbał gdzie popadnie tylko po to aby rąbać. Dusza towarzystwa będzie łagodził spory z tego powstałe jak również uspakajał oceniającego. Człowiek kontaktu z pewnością będzie odpowiedzialny za sprzęt i przenoszenia wiadomości. Z początku pełen zapału szybko się znudzi i zacznie z innowatorem wymyślać coś ciekawego... itd itd
Uff... niby taki prosty motyw jak rąbanka przez las a ile fajnych motywów. Gorąco polecam przedyskutowanie tych ról na forum grupy. Pomyślcie o tym jak o podziale profesji przed grą ("to ja wezme wojownika a ty weź maga")
Na koniec ppowiem wam jak by to sie rozegrało gdyby postacie nie miały osobowości:
- MG: przed wami las!
- Gracze: przechodzimy!
Chciałbym was zainteresować pewną postacią która miała znaczny wpływ na kształtowanie się strukturami narracyjnymi. Wiem wiem "struktury narracyjne" brzmi koszmarnie. Sam do końca nie wiem co to jest.